Dạo gần đây, khi lướt qua các hội nhóm đầu tư, mình thấy có một tâm lý chung là mọi người đang cầm khá nhiều tiền mặt đứng ngoài quan sát thị trường. Khi thị trường Crypto (tiền mã hóa) biến động mạnh, việc chốt lời ra tiền mặt (VNĐ) rồi rút về thẻ ngân hàng đôi khi khá mất thời gian, lại tốn phí chênh lệch. Thay vào đó, đa số những người đầu tư lâu năm đều chọn cách chốt lời sang một dạng tài sản gọi là Stablecoin.
Nhưng câu hỏi đặt ra là: Trong lúc chờ đợi cơ hội để “bắt đáy” hoặc mua lại coin, số Stablecoin đó cứ nằm im trong ví có phải là một sự lãng phí không? Thật tình mà nói thì đúng là rất lãng phí! Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu tường tận xem Stablecoin là gì và quan trọng hơn là làm sao để bắt những đồng tiền nhàn rỗi này “đẻ ra tiền” một cách an toàn nhất trong thế giới Crypto nhé.
1. Stablecoin rốt cuộc là gì? Cứ hiểu đơn giản thế này nhé
Nếu bạn mới bước chân vào thị trường này, chắc hẳn bạn sẽ bị ngợp bởi sự lên xuống điên rồ của Bitcoin, Ethereum hay các đồng Altcoin khác. Hôm nay tài khoản có thể nhân đôi, nhưng ngày mai chia ba là chuyện bình thường. Chính vì sự biến động đó, thị trường cần một “bến đỗ” an toàn để nhà đầu tư trú ẩn mỗi khi giông bão.
Stablecoin (Đồng tiền ổn định) sinh ra để làm nhiệm vụ đó. Nó là những đồng tiền mã hóa được gắn giá trị cố định với một tài sản ngoài đời thực, phổ biến nhất là đồng Đô la Mỹ (USD). Tức là, mục tiêu của các tổ chức phát hành là giữ cho 1 Stablecoin luôn luôn bằng 1 USD.
Để mình lấy một ví dụ đời thường cho bạn dễ hình dung. Hãy tưởng tượng bạn bước vào một khu vui chơi hoặc một sòng casino. Bạn không thể dùng tiền mặt (VNĐ hay USD) để chơi trực tiếp ở các máy game được. Bạn phải ra quầy thu ngân, đưa tiền thật cho họ để đổi lấy xèng hoặc phỉnh (chip). Những đồng xèng này có giá trị tương đương tiền thật bên trong khu vui chơi đó. Bạn dùng xèng để chơi, để mua bán, trao đổi với người khác. Khi nào chán, bạn lại cầm xèng ra quầy để đổi ngược lại thành tiền thật mang về nhà.
Stablecoin cũng chính là những “đồng xèng” đó, nhưng ở quy mô toàn cầu. Phổ biến nhất hiện nay mà chắc chắn bạn đã nghe qua là Tether (USDT), USD Coin (USDC) hoặc DAI.
2. Tại sao chúng ta lại giữ tiền ở dạng Stablecoin?
Nhiều bạn sẽ thắc mắc: “Ủa, thế sao không rút thẳng về tài khoản ngân hàng Vietcombank hay Techcombank cho rồi, giữ Stablecoin làm gì cho rắc rối?”. Dưới đây là những lý do thực chiến nhất:
- Nhanh gọn, sẵn sàng chiến đấu: Thị trường Crypto giao dịch 24/7. Có những cú sập mạnh diễn ra vào lúc 2 giờ sáng. Nếu bạn để tiền ở ngân hàng, việc thao tác mua USD, nạp tiền lên sàn sẽ làm bạn lỡ mất “thời điểm vàng”. Giữ sẵn Stablecoin trên sàn giúp bạn mua ngay lập tức chỉ với 1 cú click chuột.
- Chuyển tiền xuyên biên giới siêu rẻ: Nếu bạn thử ra ngân hàng chuyển 10.000 USD ra nước ngoài thông qua hệ thống SWIFT, bạn sẽ thấy phí đắt cắt cổ và thủ tục giấy tờ cực kỳ rườm rà. Nhưng với USDT hoặc USDC, bạn chuyển một triệu đô la sang bên kia nửa vòng trái đất cũng chỉ mất vài giây, với mức phí đôi khi chưa tới 1 USD.
- Tránh được sự trượt giá của tiền pháp định: Ở một số quốc gia có lạm phát cao, người dân chuộng mua Stablecoin để giữ giá trị tài sản của mình không bị bốc hơi theo thời gian.
3. Tuyệt chiêu tối ưu hóa dòng tiền nhàn rỗi bằng Stablecoin
Đây là phần thú vị nhất mà mình muốn chia sẻ với mọi người. Khi bạn đã chốt lời từ Bitcoin sang USDT và đang chờ thị trường giảm để mua lại, đừng để USDT đó nằm im. Hãy dùng nó để kiếm thêm thu nhập thụ động (Passive Income). Các ngân hàng truyền thống thường trả lãi suất gửi tiết kiệm VNĐ khoảng 4 – 6%/năm. Nhưng trong Crypto, với Stablecoin (tương đương USD), bạn có thể kiếm được mức lợi suất (APY) tốt hơn thế mà rủi ro lại được kiểm soát chặt chẽ.
Cách 1: Gửi tiết kiệm trên các sàn giao dịch tập trung (CeFi)
Cách dễ nhất dành cho người mới là sử dụng tính năng “Earn” (Kiếm tiền) ngay trên các sàn giao dịch lớn như Binance, Bybit, hay OKX. Cách này hoạt động y hệt như việc bạn gửi tiết kiệm ở ngân hàng vậy.
- Tiết kiệm linh hoạt (Flexible): Bạn gửi USDT vào, sàn sẽ trả lãi cho bạn hàng ngày (lãi suất dao động từ 3% đến 15%/năm tùy thời điểm thị trường khát vốn). Ưu điểm tuyệt đối là bạn có thể rút ra bất cứ lúc nào. Đang gửi mà thấy Bitcoin sập về giá đẹp, bạn bấm “Rút” là tiền về ví giao dịch ngay lập tức để bắt đáy.
- Tiết kiệm cố định (Fixed/Locked): Bạn khóa USDT của mình lại trong 30, 60 hoặc 90 ngày. Đổi lại, sàn sẽ trả cho bạn mức lãi suất cao hơn một chút. Cách này hợp với những bạn xác định “đi du lịch dài ngày”, không thèm nhìn bảng giá trong vài tháng.
Cách 2: Cung cấp thanh khoản trong tài chính phi tập trung (DeFi)
Nếu bạn không muốn giao tiền của mình cho các sàn giao dịch (vì sợ sàn sập rủi ro như vụ FTX), bạn có thể tự mình giữ tiền trong ví cá nhân (như MetaMask, Trust Wallet) và tham gia vào DeFi.
Bạn có thể mang Stablecoin của mình cho các nền tảng cho vay (Lending platforms) như Aave, Compound vay. Hoặc bạn bỏ tiền vào các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) như Curve Finance hay Uniswap để cung cấp thanh khoản (Liquidity Provision) cho người khác giao dịch. Đổi lại, nền tảng sẽ chia cho bạn một phần phí giao dịch mà họ thu được.
Lưu ý: Cách này đòi hỏi bạn phải có kiến thức nền tảng về thao tác ví, mạng lưới blockchain và biết cách bảo mật Private Key. Lợi nhuận từ DeFi có thể rất cao, nhưng nó đi kèm với rủi ro bị hack smart contract (hợp đồng thông minh).
Cách 3: Dùng Stablecoin để “Cày” coin mới (Launchpool / Launchpad)
Các sàn giao dịch như Binance thường xuyên có các dự án mới chuẩn bị lên sàn (niêm yết). Họ có một chương trình gọi là Launchpool. Nhiệm vụ của bạn cực kỳ đơn giản: Chỉ cần mang Stablecoin (ví dụ như FDUSD) nạp vào hồ (pool) của họ trong vài ngày.
Sàn sẽ dựa trên số tiền bạn góp vào để tặng miễn phí cho bạn đồng coin của dự án mới đó. Sau khi kết thúc, bạn lấy lại 100% số Stablecoin ban đầu, cộng thêm một mớ coin mới. Bạn có thể mang số coin mới này đi bán lấy tiền mặt. Đây thực sự là một cách kiếm tiền “không rủi ro về vốn” mà mình cực kỳ yêu thích mỗi khi thị trường uptrend (tăng trưởng).
4. Những rủi ro “cốt tử” cần biết khi ôm Stablecoin
Mình thường nói với mọi người rằng: “Trong đầu tư, không có bữa trưa nào hoàn toàn miễn phí”. Stablecoin mang tiếng là “ổn định”, nhưng lịch sử đã chứng minh nó vẫn tiềm ẩn những rủi ro chết người mà bạn bắt buộc phải biết để phòng tránh.
- Rủi ro mất chốt (De-peg): Stablecoin được thiết kế để giá trị luôn bằng 1 USD. Nhưng có những thời điểm hoảng loạn, giá của nó có thể tụt xuống 0.9 USD hoặc thấp hơn. Chắc hẳn ai ở thị trường năm 2022 cũng không thể quên cú sập kinh hoàng của đồng UST (hệ sinh thái Terra/LUNA). Hàng chục tỷ đô la bốc hơi chỉ trong vài ngày. Do đó, hãy cẩn thận với các “Algorithmic Stablecoin” (Stablecoin thuật toán) không được bảo chứng bằng tài sản thật.
- Rủi ro từ tổ chức phát hành: Đồng USDT do công ty Tether phát hành, USDC do công ty Circle phát hành. Nếu các công ty này làm ăn gian dối, không có đủ lượng USD trong ngân hàng để bảo chứng cho số lượng Stablecoin họ in ra, hoặc họ bị chính phủ Mỹ phong tỏa tài sản, thì đồng tiền bạn đang cầm trên tay sẽ trở thành rác.
- Rủi ro sàn giao dịch phá sản: Như mình đã đề cập, nếu bạn gửi USDT lấy lãi trên một sàn giao dịch, bạn đang đưa tiền cho họ. Nếu sàn đó làm ăn thua lỗ và tuyên bố phá sản (như bài học đau thương từ sàn FTX hay Celsius), bạn sẽ mất trắng số tiền đó bất chấp việc nó là Stablecoin.
5. Kinh nghiệm thực chiến của mình để giữ tiền an toàn
Từ những rủi ro trên, đây là nguyên tắc phân bổ dòng tiền nhàn rỗi mà mình luôn áp dụng và muốn chia sẻ lại với bạn:
Thứ nhất, nguyên tắc “Không bỏ chung trứng vào một giỏ”. Mình không bao giờ cầm 100% tài sản ở một loại Stablecoin. Mình thường chia tỷ lệ: 50% USDT (vì nó có tính thanh khoản cao nhất, mua bán dễ nhất) và 50% USDC (vì công ty Circle phát hành USDC được đánh giá là minh bạch hơn, kiểm toán rõ ràng hơn tại Mỹ).
Thứ hai, chia nhỏ nơi lưu trữ. Mình chỉ để khoảng 30-40% số Stablecoin trên các sàn giao dịch lớn (như Binance) để tiện mua bán và gửi tiết kiệm linh hoạt/tham gia Launchpool. Số tiền còn lại, mình rút về ví lạnh (Hardware wallet) hoặc ví phi tập trung như MetaMask. An toàn của dòng vốn phải luôn được đặt lên hàng đầu trước khi nghĩ đến việc kiếm lãi.
Thứ ba, không tham lãi suất cao vô lý. Nếu một nền tảng nào đó mời chào bạn gửi Stablecoin với lãi suất 40 – 50%/năm, hãy quay xe ngay lập tức! Đó 100% là mô hình Ponzi (lấy tiền người sau trả cho người trước) hoặc họ đang dùng tiền của bạn để đánh bạc với rủi ro cực cao. Mức lãi suất Stablecoin bền vững thường chỉ xoay quanh 4% – 12%/năm tùy theo điều kiện vĩ mô.
Kết luận
Stablecoin là một phát minh vĩ đại của thị trường tiền mã hóa, giúp chúng ta có một công cụ linh hoạt để bảo vệ thành quả đầu tư. Việc tối ưu hóa dòng tiền nhàn rỗi bằng Stablecoin thông qua tính năng tiết kiệm hay cung cấp thanh khoản là một cách làm rất thông minh để lãi mẹ đẻ lãi con.
Tuy nhiên, thị trường Crypto luôn đầy rẫy những bất ngờ. Hy vọng qua những chia sẻ từ trải nghiệm cá nhân của mình, mọi người đã hiểu rõ bản chất của Stablecoin, biết cách vận dụng nó để tối ưu lợi nhuận, đồng thời biết cách chia vốn để bảo vệ bản thân trước những rủi ro không lường trước. Hãy luôn đầu tư bằng tiền nhàn rỗi và tự nghiên cứu thật kỹ trước khi đưa tiền của mình cho bất kỳ ai nhé. Chúc các bạn vững tay chèo và thành công với thị trường này!
