ESOP LÀ GÌ

Esop là gì? Đầu tư cổ phiếu Esop, nhà đầu tư cần lưu ý gì?

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại cổ phiếu khác nhau. Đặc biệt là dòng cổ phiếu Esop đang được nhiều nhà đầu tư quan tâm bởi chúng sở hữu nhiều tiềm năng hấp dẫn. Vậy cổ phiếu Esop là gì? Khi tham gia đầu tư Esop bạn cần lưu ý những vấn đề gì để đảm bảo có được hiệu quả cao và an toàn nhất?

Cổ phiếu Esop là gì?

Esop (cổ phiếu thưởng) là tên viết tắt của cụm từ Employee Stock Ownership Plan. Theo đó, cổ phiếu Esop chính là một dạng cổ phiếu được phát hành cho người lao động có thành tích tốt và hoạt động lâu năm bởi các doanh nghiệp lớn. Dựa vào đó có thể thấy rằng, cổ phiếu Esop chỉ dành cho những người lao động có được thành tích tốt, hoặc có thâm niên gắn bó trong một doanh nghiệp. Và để có suất mua cổ phiếu Esop thì chắc chắn bạn sẽ phải đáp ứng được những tiêu chuẩn, điều kiện riêng của từng doanh nghiệp, công ty.

Doanh nghiệp phát hành cổ phiếu Esop cần đáp ứng điều kiện gì?

Mặc dù có rất nhiều loại cổ phiếu khác nhau nhưng cổ phiếu Esop vẫn có sức hút đặc biệt. Vì vậy mà các doanh nghiệp nếu muốn phát hành cổ phiếu này chắc chắn sẽ phải đáp ứng đủ những điều kiện được quy định trước đó.

Không phải bất cứ doanh nghiệp, công ty hay tổ chức nào cũng có thể phát hành cổ phiếu Esop. Chính vì vậy mà nếu doanh nghiệp muốn được phát hành cổ phiếu này thì phải đáp ứng được những điều kiện được quy định trong Thông tư số 161/2015/TT-BTC như sau:

  • Doanh nghiệp, công ty phải có quy định rõ ràng về tiêu chuẩn mà nhân viên sẽ được nhận cổ phiếu Esop. Theo đó các doanh nghiệp sẽ phải thực hiện theo nguyên tắc: Định lượng cổ phiếu chia cho nhân viên có trong danh sách, xác định giá bán của cổ phiếu, thời gian phân phối cụ thể của cổ phiếu.
  • Doanh nghiệp, công ty phải đáp ứng được những điều kiện cụ thể về vốn. Cụ thể, dựa vào những báo cáo tài chính của doanh nghiệp đã được thực hiện kiểm toán từ các nguồn như: Quỹ đầu tư phát triển, thặng dư vốn, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối…
  • Tổng số cổ phiếu Esop mà doanh nghiệp phát hành không được vượt quá 5% 1 năm trên tổng số cổ phiếu của doanh nghiệp đang được lưu hành trên thị trường chứng khoán.
  • Doanh nghiệp được phát hành cổ phiếu là doanh nghiệp đại chúng, kế hoạch phát hành cổ phiếu Esop đã được thông qua bởi đại hội cổ đông.

Những doanh nghiệp, công ty đáp ứng đủ những điều kiện trên thì sẽ được phát hành cổ phiếu Esop. Chính vì vậy mà những doanh nghiệp muốn được phát hành cổ phiếu này sẽ phải tìm hiểu những điều kiện để có sự chuẩn bị tốt nhất cho mình.

Một số quy định khác về năng lực nguồn vốn

Ngoài những điều kiện cơ bản trên thì cũng có nhiều doanh nghiệp cần phải đáp ứng được những tiêu chí phụ về năng lực nguồn vốn. Cụ thể trong các trường hợp sau thì doanh nghiệp sẽ phải thực hiện thêm các điều kiện sau:

  • Công ty phát hành cổ phiếu Esop chính là công ty đại chúng, nguồn vốn của công ty/doanh nghiệp sẽ dựa vào báo cáo tài chính của công ty mẹ. Ngoài ra nguồn vốn thực hiện để phát hành cổ phiếu không được vượt quá lợi nhuận sau thuế khi chưa phân phối.
  • Công ty/doanh nghiệp chỉ được sử dụng nguồn vốn từ lợi nhuận sau thuế khi đáp ứng điều kiện là đã chuyển từ các chi nhánh về công ty mẹ. Ngoài ta, doanh nghiệp có nguồn vốn thấp hơn lợi nhuận sau thuế chưa phân phối theo báo cáo tài chính hợp nhất.
  • Doanh nghiệp phát hành cổ phiếu Esop sẽ phải đảm bảo điều kiện: Theo phương án đã được đại hội đồng cổ đông thông qua về tổng giá trị nguồn vốn sẽ không nhỏ hơn tổng giá trị nguồn vốn tăng thêm.

Với những điều kiện thêm này sẽ giúp các doanh nghiệp có sự chuẩn bị tốt nhất. Tuy nhiên tùy vào từng thực tế của mỗi doanh nghiệp mà sẽ đáp ứng được những điều kiện cụ thể khác nhau, thiếu điều kiện nào doanh nghiệp sẽ phải bổ sung thêm. Từ đó có thể giúp doanh nghiệp phát hành được cổ phiếu Esop.

Cổ phiếu Esop được phát hành mang lại lợi ích gì?

Những lợi ích khi phát hành cổ phiếu Esop
Những lợi ích khi phát hành cổ phiếu Esop

Như vậy, đứng trên góc độ khách quan thì việc phát hành cổ phiếu Esop có lợi cho cả nhân viên, người lao động và cả doanh nghiệp phát hành. Cụ thể như sau:

1. Đối với người lao động

Trên thị trường cổ phiếu, Esop là loại cổ phiếu được rất nhiều nhà đầu tư quan tâm. Loại cổ phiếu này cũng rất đặc biệt khi nó chỉ được phát hành cho đối tượng cụ thể là những nhân viên có thành tích tốt và công tác lâu năm. Cổ phiếu Esop sẽ như một sợi dây liên kết để giúp doanh nghiệp/công ty gắn kết hơn với người lao động, nhân viên của mình.

Ở vị trí là nhân viên, khi được tạo điều kiện mua cổ phiếu Esop sẽ giúp các nhân viên có thêm trách nhiệm với doanh nghiệp hơn. Từ đó sẽ tạo ra nhiều giá trị hơn để giúp doanh nghiệp cùng phát triển. Có thể nói, cổ phiếu Esop được coi như là một loại quà tặng thay thế cho tiền mặt hay hiện vật. Khi giữ được những cổ phiếu Esop nhân viên cũng sẽ được hưởng những lợi ích từ hoạt động kinh doanh cũng như lợi nhuận, nhận cổ tức từ giá cổ phiếu của doanh nghiệp hiện hành.

2. Đối với doanh nghiệp

Việc phát hành cổ phiếu Esop cũng giúp các doanh nghiệp tạo ra được nguồn lợi nhuận, nguồn vốn mới cho chính doanh nghiệp. Cổ phiếu Esop sẽ giúp tạo ra dòng tiền để có thể xoay vốn, tăng vốn điều lệ để có thể phục vụ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Và điều quan trọng nhất là doanh nghiệp giữ chân được nhân tài, những người cùng đồng hành gắn bó với doanh nghiệp. Tạo nên sự ổn định trong cơ cấu nhân sự của công ty, tiền đề cho sự phát triển bền vững.

Những rủi ro khi đầu tư cổ phiếu Esop

Trên thực tế, tùy vào từng doanh nghiệp cụ thể mà họ sẽ quy định cổ phiếu Esop có thể tự do chuyển nhượng hay sẽ bị hạn chế. Chính vì vậy mà những nhà đầu tư ngoài dù muốn hay không cũng không thể đầu tư được cổ phiếu Esop. Bên cạnh đó, khi đầu tư cổ phiếu Esop bạn cũng cần phải tìm hiểu những rủi ro như:

1. Gây loãng cổ phiếu

Trên thực tế có thể thấy, việc phát hành cổ phiếu Esop cũng có thể gây ra sự bất lợi, ảnh hưởng đến lợi ích của các cổ đông. Khiến cho lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS là gì) của nhà đầu tư bị giảm theo. Do vậy mà không phải bất cứ doanh nghiệp nào cũng đồng ý phát hành cổ phiếu Esop.

Phần lớn các doanh nghiệp khi phát hành cổ phiếu Esop đều có điều khoản quy định không được chuyển nhượng trong một khoảng thời gian nhất định. Tuy nhiên, sau khi hết thời hạn phong toả thì một lượng lớn cổ phiếu Esop sẽ được bán ra thị trường, làm giảm giá của cổ phiếu trên thị trường chứng khoáng. Ảnh hưởng trực tiếp đến các cổ đông của doanh nghiệp.

2. Rủi ro cho việc quản trị doanh nghiệp

Nếu doanh nghiệp khi phát hành cổ phiếu Esop không minh bạch thì chắc chắn việc quản trị doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng. Nhiều doanh nghiệp Esop thường phát hành cổ phiếu Esop nhằm tạo điều kiện để người thân, người thân quen đầu tư để giúp tăng ảnh hưởng về việc quản trị doanh nghiệp.

Đầu tư cổ phiếu Esop cần lưu ý điều gì?

Lưu ý gì khi đầu tư Esop
Lưu ý gì khi đầu tư Esop

Để đầu tư cổ phiếu Esop hiệu quả, nhà đầu tư cần quan tâm đến 2 vấn đề sau:

  • Việc phát hành cổ phiếu Esop phải gắn liền với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp với mức tăng trưởng phù hợp. Không vì mục đích tư lợi cá nhân hoặc lợi ích nhóm nào đó đối với ban quản trị doanh nghiệp.
  • Công ty phát hành cổ phiếu Esop phải có các điều khoản, điều kiện quy định chặt chẽ khi phát hành Esop. Nếu một doanh nghiệp nào đó mà phát hành Esop một cách lỏng lẽo thì nhà đầu tư nên quan tâm đến tính nguyên tắc và xung đột lợi ích sau khi phát hành.

Ví dụ: Năm 2021, Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Thế Giới Di Động (Mã CK: MWG) đã thông qua quyết định phát hành cổ phiếu esop cho ban điều hành và dàn lãnh đạo chủ chốt. Tỷ lệ là 3% số cổ phiếu đang lưu hành và không quá 21,5 triệu cổ phiếu. Giá cho mỗi cổ phiếu Esop là 10.000 đồng.

Việc phát hành cổ phiếu với tỷ lệ phù hợp đã giúp TGDĐ phát triển bền vững thông qua kết quả hoạt động của các quý kinh doanh sau đó.

Có nên đầu tư cổ phiếu Esop không?

Thông thường, cổ phiếu Esop sẽ được doanh nghiệp phát hành cho nội bộ nhân viên trong doanh nghiệp. Nếu bạn là người trong cuộc bạn nên tìm hiểu bản chất thật sự của việc phát hành cổ phiếu Esop là gì? Có đi ngược lại các yếu tố kinh doanh của doanh nghiệp hay không?

Tiếp theo, bạn nên tìm hiểu được kết quả hoạt động kinh doanh hiện tại và các chiến lược sắp tới của doanh nghiệp như thế nào? Giải quyết được các vấn đề trên thì bạn hoàn toàn có để đưa ra được quyết định đầu tư đúng đắn.

Hiện nay bất kể doanh nghiệp nào khi phát hành cổ phiếu cũng sẽ thu hút bộ phận không nhỏ nhân viên muốn đầu tư. Tuy nhiên bạn chỉ nên đầu tư khi đã thực sự hiểu được cổ phiếu Esop là gì và những rủi ro, lợi ích mà nó mang lại. Càng hiểu rõ về Esop cũng càng giúp bạn có kế hoạch đầu tư hiệu quả hơn và mang đến nhiều lợi ích nhất đối với bản thân.

Nhà đầu tư chuyên nghiệp trong lĩnh vực đầu tư chứng khoán tại Việt Nam. Rất mong là với những kiến thức mà mình chia sẻ có thể giúp được phần nào cho những nhà đầu tư mới.

Đăng ký
Notify of
guest

0 Bình luận
Inline Feedbacks
Xem tất cả bình luận