Chứng khoán cơ sở là gì?

Chứng khoán cơ sở là gì? Có gì khác với chứng khoán phái sinh?

Thị trường chứng khoán mang đến nhiều thử thách với mỗi nhà đầu tư. Đặc biệt những nhà đầu tư mới sẽ phải tìm hiểu vô vàn kiến thức cơ bản nhất mới có thể bắt đầu chinh phục thị trường chứng khoán. Vì vậy hiểu rõ được chứng khoán cơ sở là gì cũng như điểm khác biệt của chúng so với chứng khoán phái sinh sẽ giúp bạn có được những định hướng đầu tư hiệu quả nhất.

Chứng khoán cơ sở là gì?

Chứng khoán cơ sở là cụm từ để nói về các loại cổ phiếu được niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán tại Việt Nam. Các loại tài sản này được niêm yết và giao dịch trên các sàn giao dịch như HoSE, HNX, UPCOM. Nhà đầu tư có thể mua và bán các loại tài sản trên thông qua các sàn giao dịch này.

Sở dĩ được gọi là chứng khoán cơ sở vì chúng là sơ sở để xác định mức giá cho các loại tài sản khác như chỉ số, chứng quyền, phái sinh. Ví dụ chỉ số VN30 để mô tả về 30 mã cổ phiếu của 30 doanh nghiệp tại Việt Nam trên sàn giao dịch HoSE. Hay nói cách khác thì 30 mã cổ phiếu này sẽ được làm cơ sở cho ra kết quả của chỉ số VN30.

Đặc điểm cơ bản của chứng khoán cơ sở

Chứng khoán cơ sở là một phần của thị trường chứng khoán. Để hiểu rõ hơn về chứng khoán cơ sở bạn có thể nắm bắt những đặc điểm cơ bản nhất của chúng như sau:

  • Tổ chức hành chính chính là tổ chức sẽ phát hành chứng khoán cơ sở.
  • Thị trường giao dịch của chứng khoán cơ sở là thị trường cơ sở. Tại đây sẽ sử dụng tài khoản hiện tại để thực hiện các giao dịch.
  • Tổ chức phát hành chứng khoán cơ sở sẽ quy định các điều khoản của sản phẩm. Các điều khoản này sẽ có sự khác biệt đối với từng loại sản phẩm cụ thể.
  • Số lượng khi phát hành chứng khoán cơ sở là khối lượng niêm yết và sẽ được quy định trong một thời hạn cụ thể.
  • Đối với chứng khoán cơ sở sẽ không cần thực hiện ký quỹ như là chứng khoán phái sinh
  • Chưa nắm giữ thì bạn sẽ không thể thực hiện bán chứng khoán cơ sở.
  • Người mua chứng khoán cơ sở sẽ có quyền thực hiện giao dịch và không bắt buộc như nghĩa vụ.
  • Sau khi giao dịch, chứng khoán cơ sở sẽ được chuyển giao giữa nhà đầu tư với tổ chức tài chính.
  • Nếu tổ chức phát hành mất khả năng thanh toán thì sẽ không có trung tâm bù trừ, rủi ro.
  • Rủi ro lợi nhuận: Người bán có thể lỗ không giới hạn, người mua sẽ lỗ cố định với chi phí tối đa bằng phí mua.

Các dạng hình thái chứng khoán ở Việt Nam

Tại thị trường chứng khoán Việt Nam có đa dạng các loại chứng khoán khác nhau. Sự đa dạng chắc chắn sẽ giúp nhà đầu tư có nhiều lựa chọn hơn trong quá trình đầu tư của mình. Tuy nhiên cũng vì bởi nhiều lựa chọn cũng là một thử thách lớn với nhà đầu tư mới. Về cơ bản, ở Việt Nam đang tồn tại các loại chứng khoán dưới đây:

  • Cổ phiếu: Là cổ phiếu của các doanh nghiệp được bán ra cho công chúng. Là thành phần không thể thiếu của chứng khoán cơ sở.
  • Trái phiếu: Là một thoả thuận huy động vốn từ tổ chức phát hành, có cam kết lãi suất mỗi năm.
  • Chứng chỉ quỹ: Là một loại chứng khoán được phát hành bởi công ty quản lý quỹ, thoả thuận góp vốn để cho công ty này thực hiện đầu tư.
  • Chứng khoán phái sinh: Là một hình thái của chứng khoán cho phép nhà đầu tư kiếm lời thông qua cả tăng và giảm của chứng khoán. Ví dụ như Hợp đồng tương lại, hợp đồng quyền chọn…
  • Chỉ số dựa trên chứng khoán: Là các chỉ số dựa trên chứng khoán cơ sở như VN30, VN100 …

Phân biệt chuẩn xác giữa chứng khoán cơ sở và chứng khoán phái sinh

Chứng khoán cơ sởChứng khoán phái sinh
Số tiền ban đầuĐủ 100% số tiền tương ứng với giá trị cổ phiếu cần mua. Có thể vay ký quỹ với một số mã cp nhất địnhChỉ cần một phần của giá trị chứng khoán phái sinh. Có yêu cầu ký quỹ để giao dịch.
Thời gian sở hữuKhông thời hạnĐến ngày thực hiện hợp đồng
Số lượng muaCó giới hạn, phụ thuộc vào cổ phiếu lưu hànhKhông giới hạn số lượng
Đơn vị tínhCổ phiếuHợp đồng
Giao dịch tối thiểu100 cổ phiếu1 hợp đồng
Giao dịch tối đa500.000 cp/lệnh (HoSE), 999.990 cp/lệnh (HNX, UPCOM)500 hợp đồng/lệnh
Số lượng nắm giữKhông giới hạn (trừ nhà đầu tư nước ngoài)Cá nhân: 5.000 hợp đồng
Tổ chức: 10.000 hợp đồng
NĐT chuyên nghiệp: 20.000 hợp đồng
Bán khốngKhông được phépĐược phép
Thời điểm giao dịchNgay khi đặt lệnh mua (T+3)Thời điểm nhất định trong tương lai
Phân biệt chứng khoán cơ bản và chứng khoán phái sinh

Nên đầu tư chứng khoán cơ sở hay chứng khoán phái sinh

Điểm mấu chốt cơ bản của chứng khoán cơ sở và chứng khoán phái sinh là chứng khoán cơ sở có thể hồi phục khi bạn nhận định sai thị trường. Còn chứng khoán phái sinh thì không cho bạn thời gian để sửa chữa sai lầm vì đến ngày thực hiện hợp đồng phái sinh phải hoàn tất vị thế.

Do đó, đối với những nhà đầu tư không chuyên hoặc nhà đầu tư F0 (nhà đầu tư mới tham gia thị trường) không nên tham gia đầu tư chứng khoán phái sinh mà nên bắt đầu với chứng khoán cơ sở trước. Khi bạn trở thành nhà đầu tư chuyên nghiệp rồi có thể thử sức với chứng khoán phái sinh.

Ai có thể sở hữu chứng khoán cơ sở ở Việt Nam?

Ai có thể mua chứng khoán cơ sở?
Ai có thể mua chứng khoán cơ sở?

Sản phẩm đặc trưng của chứng khoán cơ sở là cổ phiếu. Do đó, bất kỳ ai cũng có thể mua và bán chứng khoán cơ sở.

Không chỉ cá nhân mới được quyền mua, bán, đầu tư cổ phiếu trên thị trường chứng khoán và các tổ chức doanh nghiệp cũng có thể mua cổ phiếu để tìm kiếm lợi nhuận. Và doanh nghiệp đưa lợi nhuận này vào danh mục lợi nhuận từ hoạt động đầu tư tài chính trong báo cáo tài chính của công ty. Điều này hoàn toàn hợp pháp với quy định của pháp luật Việt Nam.

Mua chứng khoán cơ sở ở đâu uy tín?

Hiện nay, nhà đầu tư có thể mua chứng khoán cơ sở tại 3 sàn giao dịch phổ biến là:

  • HoSE – Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh
  • HNX – Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội
  • Upcom – Sàn giao dịch chứng khoán Upcom

Tuy nhiên, nhà đầu tư không thể mua trực tiếp trên các sàn này mà phải mua chứng khoán cơ sở thông qua các công ty chứng khoán như Rồng Việt, VNDirect, HSC, SSI…

Bạn có thể mở tài khoản online tại Công ty chứng khoán Rồng Việt: Tại đây (sau khi đăng ký sẽ có nhân viên hỗ trợ 1:1 để bắt đầu tham gia thị trường)

Kết luận

Hiện nay trên thị trường chứng khoán, sự đa dạng chứng khoán sẽ mang đến sự sôi động cũng như tạo ra tính cạnh tranh. Ngoài những loại chứng khoán khác thì chứng khoán cơ sở được coi là một yếu tố đặc biệt của thị trường. Rất nhiều nhà đầu tư tìm hiểu và đầu tư vào chứng khoán cơ sở. Do vậy việc hiểu rõ được chứng khoán cơ sở là gì sẽ giúp nhà đầu tư có được kế hoạch, định hướng đầu tư phù hợp nhất.

Lựa chọn được chứng khoán phù hợp cũng sẽ giúp bạn tiến gần hơn tới sự đầu tư hiệu quả. Vì vậy khi tham gia đầu tư chứng khoán bạn chắc chắn sẽ phải hiểu rõ về chúng. Ngoài ra nếu bạn muốn có được những tư vấn cụ thể về chứng khoán cơ sở là gì cũng như kinh nghiệm đầu tư chứng khoán cơ sở có thể liên hệ các chuyên gia MoneyHub hoặc tìm đọc kiến thức cập nhật mỗi ngày trên website chính thức của MoneyHub.

Nhà đầu tư chuyên nghiệp trong lĩnh vực đầu tư chứng khoán tại Việt Nam. Rất mong là với những kiến thức mà mình chia sẻ có thể giúp được phần nào cho những nhà đầu tư mới.

Đăng ký
Notify of
guest

0 Bình luận
Inline Feedbacks
Xem tất cả bình luận